عروسك‌هاي دوست داشتني بزرگ ‌، توپولوها

تلويزيون- ترجمه-‌فرانك فراهاني جم:

10سال پيش 4 شخصيت عروسكي كه ظاهري عجيب و شگفت‌انگيز داشتند براي نخستين‌بار با  حضور در شبكه تلويزيوني BBC ، دنياي كودكان را متحول ساختند.

كيف جادويي،  توپ بازي نارنجي، كلاه سياه و سفيد و يك روروك مي‌توانست هر يك از اين شخصيت‌ها را از ديگري متفاوت سازد و ماجراهايي جالب و ديدني را براي كودكان به همراه داشته باشد. پس از مدتي كوتاه اين برنامه  كه «تله تابي» نام داشت توانست عناوين بسياري از خبرها را به خود اختصاص دهد و به عنوان يكي از پربيننده‌ترين برنامه‌هاي تلويزيوني شناخته شود.

 «تله تابيزها»به زودي به همه جا راه پيدا كرد و نمايش اين مجموعه در كشورهاي مختلف با استقبال چشمگيري از سوي كودكان مواجه شد  و تا امروز اين مجموعه در 120 كشور دنيا به نمايش درآمده است و كودكان  در  كشورهاي مختلف  توانسته‌اند چيزهاي زيادي را از آنها بياموزند. پخش اين مجموعه مدتي است از شبكه تهران با نام «توپولوها» از گروه خردسال اين شبكه آغاز شده است. در نظرسنجي اخير تلويزيون اين مجموعه برنامه با آن عروسك‌هاي متفاوت در صدر نظرسنجي‌ها  قرار گرفته است.

هر روز صبح با توپولوها‌
مجموعه «توپولوها»  هر روز به جز روزهاي جمعه ساعت 11صبح از شبكه تهران پخش مي‌شود. مجموعه «توپولوها» كه مخاطبان اصلي آن كودكان هستند سال 1997 با عنوا نTeletubbies در شبكه تلويزيوني BBC به نمايش درآمد و پخش آن تا سال 2001 ادامه داشت.

 ايده اوليه ساخت اين برنامه توسط آن وود، كارگردان هنري داگدال و موسسه هنري تهيه كننده مجموعه توپولوها مطرح شد و اندي داونپورت نويسندگي قسمت‌هاي مختلف آن را برعهده داشت. تيم ويتنال راوي داستان است كه حوادثي را كه براي توپولوها اتفاق مي‌افتد براي مخاطبان تعريف مي‌كند.

پس از گذشت مدت كوتاهي از پخش اين برنامه، در انگليس و بسياري از كشورهاي ديگر مورد توجه قرار گرفت و توانست جوايز بسياري را به عنوان موفق‌ترين مجموعه نمايشي آموزشي از آن خود سازد. اگرچه اين مجموعه اساسا براي گروه سني 1 تا 4سال ساخته شده است، اما مورد توجه بسياري،   از گروه‌هاي سني مختلف و حتي دانشجويان نيز قرار گرفت.

راز محبوبيت
آن وود كه با  اندي داونپورت در ساخت اين مجموعه مشاركت داشته است، تنها عامل موفقيت اين مجموعه تلويزيوني را علاقه‌مندي كودكان به شخصيت‌هاي داستان و امكان برقراري ارتباطي دوستانه ميان آنها مي‌داند؛  اگرچه آنها هرگز تصور نمي‌كردند اين مجموعه با چنين محبوبيتي مواجه شود.

مهرباني توپولوها زمينه مناسبي را براي آموزش كودكان از طريق اين برنامه ايجاد مي‌كند. يكي از ويژگي‌هاي استثنايي و شگفت انگيز برنامه، ايجاد ارتباط‌هاي ديداري و گفتاري ميان توپولوها و مخاطبان آنها، يعني كودكان است.   سالگرد تولد توپولوها از آوريل تا مارس سال 2007 برگزار شد و در اين مراسم عروسك‌هاي سرزمين توپولوها براي نخستين‌بار به صورت زنده در انگليس برنامه‌هايي را اجرا كرده و در يك سفر تفريحي به بسياري از كشورها از جمله آمريكا سفر كردند.

سرزمين توپولوها
توپولوها مجموعه‌اي است درباره 4 شخصيت عروسكي رنگي به نام‌هاي تنيكي ونيكي، ديسپي، لالا و پو كه در سرزمين توپولوها زندگي مي‌كنند و هر روز صبح با طلوع خورشيدي كه به شكل يك بچه  است روز خود را آغاز مي‌كنند. 

 سرزمين توپولوها سرزميني است با چشم‌انداز تپه‌هاي سرسبز و زيبا كه در آن گل‌ها حرف مي‌زنند و صداي آواز پرندگان شنيده مي‌شود. تنها موجودات واقعي اين سرزمين خرگوش‌ها هستند، اگرچه آواز پرندگاني مانند چكاوك‌هاي آوازخواني كه بخشي از موسيقي دلنواز طبيعت است نيز در اين سرزمين شنيده مي‌شود.در سرزمين توپولوها، هوا اغلب آفتابي است.

در اين شهر آسياب بادي بزرگي وجود دارد كه هرگاه غبار صورتي رنگي در اطراف آن ديده شود توپولوها متوجه خواهند شد كه به زودي حادثه عجيبي رخ خواهد داد. ايفاي نقش هنرمنداني كه در لباس‌هاي حجيم اين شخصيت‌هاي  عروسكي از ديد بيننده مخفي شده‌اند قابل تحسين است.

 اين در حالي است كه طراحي صفحه مجموعه توپولوها به گونه‌اي است كه تصور مي‌شود همه چيز در اندازه واقعي و طبيعي آن است  به رغم اينكه به نظر مي‌رسد توپولوها لباس‌هاي واقعي بر تن ندارند اما لباس‌هاي اين عروسك‌ها در حقيقت شبيه لباس‌هاي فضايي است. عروسك‌ها با توجه به چاق بودنشان و همچنين وجود نمايشگرهاي تلويزيوني بر روي شكم، تله تابي ناميده شده‌اند.

 از اين نمايشگرهاي تلويزيوني براي نمايش فيلم‌هاي كوتاهي كه در بخش‌‌هاي مختلف برنامه پخش مي‌شود استفاده شده است؛  اين فيلم و برنامه‌هاي كارتوني كه در حين پخش مجموعه توپولوها پخش مي‌شود باتوجه به كشوري كه اين برنامه از طريق شبكه‌هاي تلويزيوني آن در حال پخش است، انتخاب مي‌شود. 

زبان كودكانه
توپولوها رفتار،  حركات و گفتاري كودكانه دارند. نحوه حركت و گفتار آنها توسط گروهي از روان‌شناسان مشاور برنامه طراحي شده است و به همين جهت مي‌تواند به خوبي پاسخگوي نياز مخاطبان اين گروه سني باشد. كساني كه كار با كودكان را تجربه كرده‌اند،  مي‌دانند كه تكرار ؛ بيش از هر عامل ديگري در آموزش كودكان اهميت دارد و در ساخت توپولوها نيز اين موضوع مورد توجه قرار گرفته است.

 بسياري از كارشناسان آموزش و پرورش گفتار كودكانه توپولوها را مورد انتقاد قرار داده‌اند. براساس داستان، توپولوها در مرحله‌اي از سنين كودكي قرار دارند كه مي‌توانند گفتار ديگران  را به راحتي بفهمند اما نمي‌توانند به خوبي صحبت كنند كه اين موضوع دقيقا براساس مرحله سني مخاطبان مورد توجه قرار گرفته است.

 هدف اصلي ساخت اين برنامه،  پرورش مهارت‌هاي فكري و تصويري كودكان است كه در كنار آن موضوعات ديگري مانند آموزش اصول مفاهيم اوليه زندگي و اعتماد به نفس و همچنين برانگيختن حس كنجكاوي در كودكان مورد توجه قرار گرفته است.

 مديران اجرايي اين برنامه براي ساخت مجموعه توپولوها و اطلاع از نحوه بازي كودكان، حرف زدن آنها و چيزهايي كه براي كودكان در اين گروه سني جالب توجه است، تحقيقاتي را در مركز آموزش كودكان انجام داده‌اند و سرانجام با وارد كردن  طنز در اين مجموعه شخصيت‌هايي را خلق كرده‌اند كه در دنياي تخيلي تله‌تابي‌ها زندگي مي‌كنند و هرروز با حوادث عجيب و غريبي مواجه مي‌شوند.

خداحافظي با توپولوها در غروب خورشيد
در پايان هر قسمت از اين برنامه، توپولوها 3 بار خداحافظي مي‌كنند. راوي داستاني نيز با هر يك از آنها خداحافظي مي‌كند و ناگهان توپولوها ناپديد مي‌شوند و يك دقيقه بعد با گفتن كلمه «بو»  ظاهر مي‌شوند. راوي كه از بازگشت مجدد آنها متعجب شده است، دوباره با آنها خداحافظي مي‌كند.

 سپس خورشيد غروب مي‌كند و توپولوها قبل از پريدن در مسيري كه در سقف خانه آنها وجود دارد دوباره با بچه‌ها خداحافظي مي‌كنند. بسياري از بخش‌هاي مختلف برنامه مانند بخش پاياني و بخش‌هايي كه با پخش فيلمي كوتاه همراه است، تنها يك بار فيلمبرداري شده‌اند و همان صحنه‌هاي فيلمبرداري شده در قسمت‌هاي مختلف برنامه به نمايش در مي‌آيد.  گفتني است نونو، جاروبرقي سخنگو و با احساس خانه توپولوها نيز در افزايش تنوع و جذابيت داستان نقش بسيار مهمي داشته است.

 وجود بعضي از ابزارهاي الكتروني مانند جاروبرقي و تلويزيون در سرزمين توپولوها نيز مي‌تواند بيانگر احساس واقعي كودكان نسبت به دنياي اطراف آنها باشد. آنها با تماشاي اين مجموعه مي‌آموزند كه اين وسايل و ابزار نقش مهمي در افزايش رفاه زندگي ما انسان‌ها دارند و بنابراين نبايد از آنها ترسيد.

مجموعه‌اي كه ادامه نيافت
ساخت مجموعه توپولوها در سال 2001 به پايان رسيد و اعلام شد از اين پس بخش جديدي براي اين مجموعه ساخته نخواهد شد. علت به پايان رسيدن ساخت اين مجموعه در بسياري از نشريات و روزنامه‌ها، افزايش دستمزد هنرمندان و دست اندركاران ساخت اين مجموعه، اعلام شده است. اما بسياري از عوامل اجرايي ساخت مجموعه تلويزيوني توپولوها، علت اصلي آن را غير ضروري بودن ادامه ساخت برنامه اعلام كرده‌اند.

 teletubbies.co.uk